UPI. Bipa 1 - Unit 3. Keluarga saya

[김종란]

Unit 3. Keluarga saya

Tujuan Pembelajaran (학습 목표)

Setelah belajar unit ini, siswa dapat: 이 단원을 학습한 후, 학생들은 다음을 할 수 있다:

1. Mengidentifikasi kata, frasa, dan ungkapan yang berkaitan dengan topik keluarga; 가족이라는 주제와 관련된 단어, 구, 표현을 식별할 수 있다.
2. Menggunakan kata, frasa, dan ungkapan untuk menjelaskan keluarga; 가족을 설명하기 위해 단어, 구, 표현을 사용할 수 있다.
3. Mendeskripsikan keluarga secara lisan dan tertulis; 가족을 구두 및 글로 묘사할 수 있다.
4. Menggunakan kata ‘ada’ dan ‘adalah’ dengan benar; ‘ada’와 ‘adalah’를 올바르게 사용할 수 있다.
5. Mengenali dan menggunakan pola kalimat sederhana dalam bahasa Indonesia; 인도네시아어의 간단한 문장 구조를 이해하고 사용할 수 있다.
6. Menggunakan bilangan bertingkat untuk menjelaskan posisi dalam keluarga dengan benar; 가족 내 위치를 설명하기 위해 서열 수사를 올바르게 사용할 수 있다.
7. Mengenal konsep kata sapaan di Indonesia; 인도네시아의 호칭 개념을 이해할 수 있다.

Kosakata

anggota keluarga, bungsu, keponakan, bersaudara, tunggal, sepupu, sulung, orang tua, ipar, nenek, kakek, bibi/tante, paman/om, mertua, menantu, suami, istri, anak

anggota keluarga: 가족 구성원, 가족 구성원들 (명사), bungsu: 막내, 가장 어린 자녀 (명사), keponakan: 조카 (명사), bersaudara: 형제자매가 있는, 형제 관계의 (형용사), tunggal: 외동의, 하나뿐인 (형용사), sepupu: 사촌 (명사), sulung: 맏이, 장남/장녀 (명사), orang tua: 부모, 부모님 (명사), ipar: 시댁/처가 식구, 형수·제수·매형 등 (명사), nenek: 할머니 (명사), kakek: 할아버지 (명사), bibi / tante: 이모, 고모, 숙모 (명사), paman / om: 삼촌, 외삼촌, 큰아버지/작은아버지 (명사), mertua: 시부모, 장인장모 (명사), menantu: 사위, 며느리 (명사), suami: 남편 (명사), istri: 아내 (명사), anak: 아이, 자녀 (명사)

Menyimak

Kegiatan 1

A. Mari simak audio berikut! 다음 오디오를 들어보세요!

Keluarga Ayu (아유의 가족)

“Nama saya Sari Puji Rahayu. Nama panggilan saya Ayu. Saya adalah anak bungsu di keluarga saya. Orang tua saya bernama Bapak Handoko dan Ibu Asmira. Saya punya satu kakak perempuan dan satu kakak laki-laki. Anak sulung di dalam keluarga saya adalah kakak perempuan saya. Dia bernama Ika. Kakak laki-laki saya bernama Rangga. 제 이름은 사리 푸지 라하유입니다. 제 별명은 아유입니다. 저는 제 가족에서 막내입니다. 제 부모님은 한다코 씨와 아스미라 여사입니다. 저는 누나(언니) 한 명과 형(오빠) 한 명이 있습니다. 제 가족의 맏이는 제 누나(언니)입니다. 그녀의 이름은 이카입니다. 제 형(오빠)의 이름은 랑가입니다.”

B. Tulis B jika Benar dan S jika Salah! 맞으면 B, 틀리면 S를 쓰세요!

1. Ayu adalah anak sulung. 아유는 맏이이다. (S)
2. Orang tua Ayu adalah Bapak Bayu dan Ibu Asmira. 아유의 부모님은 바유 씨와 아스미라 여사이다. (S)
3. Ika adalah anak sulung. 이카는 맏이이다. (B)
4. Rangga adalah kakak laki-laki Ayu. 랑가는 아유의 형(오빠)이다. (B)
5. Ika adalah adik Rangga. 이카는 랑가의 여동생이다. (S)

Kegiatan 2

A. Mari simak dialog berikut! 다음 대화를 들어보세요!

Santi: Hai! Kamu Bayu, ya? 안녕! 너 바유 맞지?

Bayu: Hai! Iya. Eh, kamu Santi kan? 안녕! 응 맞아. 어, 너 산티 맞지?

Santi: Iya. Apa kabar, Bayu? 응. 잘 지내, 바유?

Bayu: Baik, kalau kamu? 잘 지내. 너는?

Santi: Saya juga baik. Kamu masih tinggal di Bandung? 나도 잘 지내. 너 아직 반둥에 살아?

Bayu: Tidak, sekarang aku tinggal di Bogor bersama istri dan anakku. 아니, 지금은 보고르에서 아내와 아이와 함께 살고 있어.

Santi: Oh, berapa usia anakmu? 아, 네 아이는 몇 살이야?

Bayu: Usianya enam tahun. Bagaimana dengan kamu, sekarang tinggal di mana? 여섯 살이야. 너는 지금 어디에 살아?

Santi: Saya masih tinggal di Bandung dengan suami dan anak-anak saya. 나는 아직 반둥에서 남편과 아이들과 함께 살고 있어.

Bayu: Berapa usia anak-anakmu? 너 아이들은 몇 살이야?

Santi: Usia anak pertama saya 4 tahun dan anak kedua saya 2 tahun. 첫째는 4살이고 둘째는 2살이야.

Bayu: Wah, sudah punya dua anak ya. 와, 벌써 아이가 둘이나 있네.

Santi: Iya. Eh, maaf ya kereta saya akan berangkat. Saya harus pergi! 응. 아, 미안해. 내 기차가 곧 출발해. 나 가야 해!

Bayu: Oke. Sampai jumpa! 알겠어. 또 보자!

Santi: Sampai jumpa! 또 보자!

C. Jawab pertanyaan di bawah ini! 아래 질문에 답하세요!

1. Di mana Bayu tinggal? 바유는 어디에 살고 있나요? => Bayu tinggal di Bogor.
2. Berapa usia anak Bayu? 바유의 아이는 몇 살인가요? => Usia anak Bayu enam tahun.
3. Di mana Santi tinggal? 산티는 어디에 살고 있나요? => Santi tinggal di Bandung.
4. Berapa usia anak sulung Snati? 산티의 첫째 아이는 몇 살인가요? => Usia anak sulung Santi empat tahun.
5. Berapa usia anak bungsu Santi? 산티의 막내 아이는 몇 살인가요? => Usia anak bungsu Santi dua tahun.

Kegiatan 3

A. Mari simak dialog berikut! 다음 대화를 들어보세요!

Ayu: Hai, jalu. Ada berapa orang di keluargamu? 안녕, 잘루. 네 가족은 몇 명이야?

Jalu: Hai, Ayu. Di keluarga saya ada enam orang. 안녕, 아유. 우리 가족은 여섯 명이야.

Ayu: Siapa saja mereka? 누구누구 있어?

Jalu: Mereka adalah ayah, ibu, kakak laki-laki, adik laki-laki, adik perempuan, sepupu perempuan, dan saya. 아버지, 어머니, 형(오빠), 남동생, 여동생, 여자 사촌, 그리고 나야.

Ayu: Siapa nama anggota keluargamu? 가족 구성원 이름은 뭐야?

Jalu: Ayah saya bernama Bapak Broto, ibu saya bernama Ibu Andini, kakak laki-laki saya bernama Indra, adik laki-laki saya bernama Bimo, dan adik perempuan saya bernama Tiara. 제 아버지는 브로토 씨, 어머니는 안디니 여사, 형(오빠)은 인드라, 남동생은 비모, 여동생은 티아라입니다.

B. Tulis B jika Benar dan S jika Salah! 맞으면 B, 틀리면 S를 쓰세요!

1. Di keluarga Ayu ada enam orang. 아유의 가족은 여섯 명이다. (S)
2. Orang tua Jalu adalah Bapak Broto dan Ibu Andini. 잘루의 부모님은 브로토 씨와 안디니 여사이다. (B)
3. Kakak laki-laki Jalu bernama Indra. 잘루의 형(오빠)의 이름은 인드라이다. (B)
4. Adik laki-laki Jalu bernama Bimo. 잘루의 남동생 이름은 비모이다. (B)
5. Tiara adalah adik laki-laki Jalu. 티아라는 잘루의 남동생이다. (S)

Membaca

Kegiatan 1

A. Baca teks di bawah ini! 아래 글을 읽어보세요!

Keluarga Indri (인드리의 가족)

Perkenalkan, ini adalah keluarga Indri. Di dalam keluarga Indri ada enam orang. Indri adalah anak kedua dari empat bersaudara. Ayah Indri bernama Bapak Subagyo. Ibu Indri bernama Ibu Tania. Kakak perempuan Indri bernama Lidia. Adik laki-laki pertama Indri bernama Faiz. Adik laki-laki kedua Indri adalah Gilang. Gilang adalah anak bungsu di keluarga Indri. 

Kakak Indri, Lidia menikah dengan Anton. Anton adalah suami Lidia. Anton adalah kakak ipar Indri. Lidia dan Anton mempunyai anak laki-laki bernama Dion. Dion berusia 5 tahun. Dion adalah keponakan Indri. 소개합니다, 이 가족은 인드리의 가족입니다. 인드리의 가족은 여섯 명입니다. 인드리는 네 형제자매 중 둘째입니다. 인드리의 아버지는 수바교 씨이고, 어머니는 타니아 여사입니다. 인드리의 언니(누나)는 리디아입니다. 인드리의 첫째 남동생은 파이즈이고, 둘째 남동생은 길랑입니다. 길랑은 인드리 가족의 막내입니다. 인드리의 언니 리디아는 안톤과 결혼했습니다. 안톤은 리디아의 남편입니다. 안톤은 인드리의 형부(매형)입니다. 리디아와 안톤은 디온이라는 이름의 아들을 두고 있습니다. 디온은 5살입니다. 디온은 인드리의 조카입니다.

B. Pasangkan pernyataan yang benar! 올바른 문장을 짝지으세요! (연결하세요)

Anak sulung → Lidia

Anak bungsu → Gilang

Anak kedua Ibu Tania → Indri

Anak ketiga Bapak Subagyo → Faiz

Kakak ipar Indri → Anton

Keponakan Indri → Dion

Suami Lidia → Anton

Adik ipar Ibu Tania → Tante Sumiatun

Paman Indri → Eki

Sepupu Indri → Sri

C. Buat pohon keluarga berdasarkan teks keluarga Indri! 인드리 가족 글을 바탕으로 가족도를 만들어 보세요!

Kegiatan 2

A. Lengkapi silsilah keluarga ini! 이 가족도를 완성하세요!

Pohon Keluarga Nunu (누누의 가족도)

Menulis

Kegiatan 2

A. Tulis teks tentang keluarga Anda! 자신의 가족에 대해 글을 써 보세요!

Nama saya Salma. Saya adalah anak sulung dalam keluarga saya. Ayah saya bernama Wijaya dan ibu saya bernama Susi. Saya tiga bersaudara. Saya punya dua adik perempuan. Adik pertama bernama Yuni dan adik kedua bernama Tiara. Yuni berusia 10 tahun dan Tiara berusia 7 tahun. 제 이름은 살마입니다. 저는 제 가족에서 맏이입니다. 제 아버지는 위자야 씨이고 어머니는 수시 여사입니다. 저는 세 남매입니다. 저는 여동생이 두 명 있습니다. 첫째 여동생의 이름은 유니이고, 둘째 여동생의 이름은 티아라입니다. 유니는 10살이고 티아라는 7살입니다.

=> Nama saya Jonglan Kim. Nama panggilan saya John. Saya sudah menikah. Istri saya bernama Sara Lee. Kami mempunyai dua anak. Anak pertama bernama Mersih Kim dan anak kedua bernama Joy Kim. Anak pertama berusia 28 tahun dan dia bekerja di kantor. Anak kedua berusia 21 tahun dan sedang kuliah. Mereka tinggal di Seoul, Korea Selatan. 제 이름은 종란 김입니다. 제 별명은 존입니다. 저는 결혼했습니다. 제 아내의 이름은 사라 리입니다. 우리는 두 명의 자녀가 있습니다. 첫째의 이름은 머시 김이고 둘째의 이름은 조이 김입니다. 첫째는 28세이며 회사에서 일하고 있습니다. 둘째는 21세이며 현재 대학에 다니고 있습니다. 그들은 한국 서울에 살고 있습니다.

B. Buat pohon keluarga Anda!

Berbicara

Kegiatan 1

A. Ceritakan tentang keluarga besar Anda. Gunakan poin-poin di bawah ini. 아래 항목을 사용하여 대가족에 대해 이야기해 보세요.

1. Jumlah anggota keluarga 가족 구성원 수
2. Nama anggota keluarga 가족 구성원 이름
3. Hubungan anggota keluarga 가족 관계
4. Usia anggota keluarga 가족 구성원의 나이

B. Wawancara tiga teman Anda! 친구 세 명을 인터뷰해 보세요!

Berapa jumlah anggota keluarga Anda? 가족 구성원은 몇 명인가요?

Siapa saja nama anggota keluarga Anda? 가족 구성원의 이름은 누구 누구인가요?

Berapa usia ayah dan ibu Anda? 아버지와 어머니의 연세는 얼마인가요?

Berapa usia ayah mertua dan ibu mertua Anda? 장인 어른과 장모님의 연세는 얼마인가요?

C. Laporkan hasil wawancara Anda!

Tata Bahasa

Kata Ganti (대명사)

Kata ganti dalam bahasa Indonesia dibagi menjadi dua, yaitu tunggal dan jamak. 인도네시아어의 대명사는 두 가지로 나뉘는데, 단수와 복수이다.

Kata Ganti	Tunggal	Jamak
Orang Pertama	saya, aku, diriku	kami, kita
Orang Kedua	Anda, kamu, kau/Engkau, dirimu	Anda sekalian, kalian
Orang Ketiga	dia/ia, beliau, dirinya	mereka

diriku, dirimu, dirinya: dekat, puitis 친근하고, 시적(문학적인) 느낌

Dalam pola kata bahasa Indonesia, kata ganti milik bisa diganti dengan bentuk yang lebih sederhana, yaitu -ku dan -mu. 인도네시아어의 단어 구조에서, 소유 대명사는 더 간단한 형태인 -ku와 -mu로 바꿀 수 있다.

namaku, namamu, keluargaku, keluargamu, bukuku, bukumu

Kata sapaan (호칭어)

Kata sapaan digunakan untuk menyapa orang lain, seperti Bapak, Ibu, Pak, Bu, Kakak, Kak, dan Adik. 호칭어는 다른 사람을 부를 때 사용하는 말로, 예를 들어 bapak, ibu, pak, bu, kakak, kak, adik 등이 있다.

Contoh: 

Apa kabar, Pak? 어떻게 지내셨어요, 아저씨?

Apa kabar, Bu? 어떻게 지내셨어요, 아주머니?

Siapa nama Bapak? 아저씨 성함이 무엇인가요?

Penulisan angka dan bilangan (숫자와 수의 표기)

Penulisan bilangan tingkat dalam tata bahasa bahasa Indonesia seperti contoh berikut. 인도네시아어 문법에서 서수(순서 수)의 표기는 다음 예와 같다.

kesatu Anak kesatu bernama Wijaya

kedua Indri adalah anak kedua dari empat bersaudara

Ke-1 Anak ke-1 bernama Wijaya

Ke-2 Indri adalah anak ke-2 dari empat bersaudara

Latihan Tata Bahasa (문법 연습)

Buat kalimat menggunakan kata-kata di bawah ini! 아래 단어들을 사용하여 문장을 만들어 보세요!

Contoh:

a. Saya → Saya mempunyai satu adik laki-laki.

b. -mu → Ada berapa orang di dalam keluargamu?

c. Bapak → Siapa nama Bapak?

d. Ibu → Di mana Ibu tinggal?

e. Kedua → Anak kedua di dalam keluarga saya adalah Yunita.

f. Ke-1 → Anak ke-1 di dalam keluarga saya adalah Amir.

Saya → Saya bersaudara 7 orang. 

-mu → Apa kabar adikmu?

Bapak → Siapa nama Bakakmu?

Ibu → Ibunya tinggal di Bandung. 

Kedua → Anak kedua adalah perempuan. 

Ke-1 → Panggilan anak ke-1 adalah anak sulung. 

Latihan

Membaca

A. Baca teks di bawah ini!

Keluarga Besar Doni

Nama saya Doni. Saya adalah anak keempat di dalam keluarga saya. Saya empat bersaudara. 

Ayah saya bernama Hilman. Ibu saya bernama Mira. Ayah saya berusia 57 tahun dan ibu saya 53 tahun. Anak sulung di keluarga saya adalah perempuan. Dia bernama Amelia. Uisianya 24 tahun. Dia sudah menikah dan mempunyai seorang anak laki-laki. Andri adalah kakak ipar saya. Umar adalah keponakan saya. 

Anak kedua di keluarga saya juga perempuan. Dia bernama Yunita. Usianya 19 tahun. Dia masih sekolah. Anak ketiga di keluarga saya adalah laki-laki. Dia bernama Ganjar. Usianya 17 tahun. Dia masih bersekolah. Saya juga masih sekolah. Usia saya 15 tahun. Saya adalah anak bungsu di keluarga saya. 

제 이름은 도니입니다. 저는 제 가족에서 넷째입니다. 저는 네 남매입니다.
제 아버지는 힐만 씨이고 어머니는 미라 여사입니다. 아버지는 57세이고 어머니는 53세입니다. 저희 가족의 맏이는 여자입니다. 그녀의 이름은 아멜리아입니다. 나이는 24세입니다. 그녀는 이미 결혼했고 아들을 한 명 두고 있습니다. 안드리는 제 형부(매형)이고, 우마르는 제 조카입니다.

둘째도 여자입니다. 그녀의 이름은 유니타이며 나이는 19세입니다. 그녀는 아직 학교에 다니고 있습니다. 셋째는 남자입니다. 그의 이름은 간자르이며 나이는 17세입니다. 그는 아직 학교에 다니고 있습니다. 저도 아직 학생입니다. 제 나이는 15세입니다. 저는 가족의 막내입니다.

Menulis

A. Buat teks tentang keluarga untuk pohon keluarga di bawah ini!

Menyimak

A. Simak perkenalan keluarga berikut! 

Bima: Hai, Sinta, ada berapa orang di dalam keluargamu? 안녕, 신타. 네 가족은 몇 명이야?

Sinta: Hai, Bima, di dalam keluarga saya ada 8 orang. 안녕, 비마. 우리 가족은 8명이야.

Bima: Siapa saja mereka? 누구누구 있어?

Sinta: Mereka adalah ayah, ibu, kakak perempuan, kakak laki-laki, kakak ipar perempuan, kakak ipar laki-laki, sepupu, dan saya. 아버지, 어머니, 언니(누나), 형(오빠), 형수(형부), 사촌, 그리고 나야.

Bima: Kamu anak ke berapa, Sinta? 너는 몇째야, 신타?

Sinta: Saya anak ketiga dari tiga bersaudara. 나는 세 남매 중 셋째야.

Bima: Jadi kamu anak bungsu? 그럼 너 막내네?

Sinta: Iya, saya anak bungsu. Bagaimana dengan kamu? Ada berapa orang di dalam keluargamu, Bima? 응, 나는 막내야. 너는 어때? 네 가족은 몇 명이야, 비마?

Bima: Di dalam keluarga saya ada tiga orang. Ada ayah, ibu, dan saya. 우리 가족은 세 명이야. 아버지, 어머니, 그리고 나.

Sinta: Kamu anak tunggal? 너 외동이야?

Bima: Iya, saya anak tunggal. Saya tidak punya kakak dan adik. Ayah dan ibu saya hanya ingin punya satu anak. 응, 나는 외동이야. 나는 형제자매가 없어. 부모님은 한 명만 낳고 싶어 하셨어.

Sinta: Oh begitu. 아, 그렇구나.

B. Tulis B jika Benar dan S jika Salah! 맞으면 B, 틀리면 S를 쓰세요!

1. Di dalam keluarga Bima ada 8 orang. 비마의 가족은 8명이다. (S)
2. Sinta bukan anak sulung. 신타는 맏이가 아니다. (B)
3. Sinta adalah anak bungsu di dalam keluarganya. 신타는 가족의 막내이다. (B)
4. Sinta adalah anak ketiga dari tiga bersaudara. 신타는 세 남매 중 셋째이다. (B)
5. Sinta mempunyai kakak perempuan dan adik perempuan. 신타는 언니(누나)와 여동생이 있다. (S)
6. Bima mempunya kakak ipar perempuan. 비마는 형수(형부)가 있다. (S)
7. Bima adalah anak bungsu. 비마는 막내이다. (B)
8. Bima tidak punya kakak dan adik. 비마는 형제자매가 없다. (B)
9. Bima tidak punya sepupu. 비마는 사촌이 없다. (S)
10. Ibu dan ayah Bima hanya ingin punya satu anak. 비마의 부모는 한 명의 자녀만 원한다. (B)

Berbicara

A. Tanya guru Anda tentang keluarganya. Kemudian ceritakan kepada teman-teman Anda! 선생님께 가족에 대해 물어보세요. 그리고 친구들에게 이야기해 보세요!

1. Jumlah anggota keluarga 가족 구성원 수
2. Nama anggota keluarga 가족 구성원 이름
3. Hubungan anggota keluarga 가족 관계
4. Usia anggota keluarga 가족 구성원의 나이

Catatan Budaya (문화 노트)

Kata Sapaan (호칭어)

Orang Indonesia senang menggunakan kata sapaan. Kata sapaan menunjukkan kesopanan dalam berkomunikasi. Kata sapaan yang digunakan di antaranya bapak (Pak), ibu (Bu), kakak (Kak), dan adik (Dik). Di Indonesia juga populer kata sapaan lainnya. seperti Mbak dan Mas. 인도네시아 사람들은 호칭어를 사용하는 것을 좋아합니다. 호칭어는 의사소통에서 예의를 나타냅니다. 사용되는 호칭어로는 bapak(Pak), ibu(Bu), kakak(Kak), adik(Dik) 등이 있습니다. 인도네시아에서는 Mbak과 Mas와 같은 다른 호칭어도 널리 사용됩니다.

pisah: 나뉘다, 갈라지다, 떨어지다 (동사, 기본형), berpisah: 헤어지다, 이별하다 (동사), perpisahan: 이별, 작별, 송별 (명사)

Mbak: 언니, Mas: 오빠, Bahasa Jawa (자바어)

자카르타는 bahasa betawi를 사용한다. 

순다어 Akang (laki-laki), Teteh (perempuan)