‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rajako vā cittakārako vā sati rajanāya vā lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā suparimaṭṭhe vā phalake bhittiyā vā dussapaṭṭe vā itthirūpaṃ vā purisarūpaṃ vā abhinimmineyya sabbaṅgapaccaṅgaṃ; evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rajako vā cittakārako vā sati rajanāya vā lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā suparimaṭṭhe vā phalake bhittiyā vā dussapaṭṭe vā itthirūpaṃ vā purisarūpaṃ vā abhinimmineyya sabbaṅgapaccaṅgaṃ;
3.수행승들이여, 예를 들면, 어떤 도안사나 화가가 염료나 도료나 울금이나 인디고나 꼭두서니로 잘 닦여진 널빤지나 벽이나 흰 천에 여자의 모습과 남자의 모든 몸둥이와 팔다리를 합하여 그리는 것과 같다.
5.“비구들이여, 예를 들면 염색공이나 화가가 물감이나 붉은 랙이나 노란 심황이나 남색의 쪽이나 심홍색의 꼭두서니로 잘 연마된 판자나 벽이나 흰 천에다 사지를 모두 다 갖춘 여인의 모양이나 남자의 모양을 그리는 것과 같다.
evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ.
1)수행승들이여, 이와 같이 물질의 자양에 대한 탐욕이 있고 환희가 있고 갈애가 있으면, 거기에 의식이 머물러 성장한다.
비구들이여, 그와 같이 만일 덩어리진 [먹는] 음식에 대한 탐욕이 있고 기쁨이 있고 갈애가 있으면, 거기서 알음알이가 확립되고 증대한다.
Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.
의식이 머물러 성장하는 곳에 그때, 거기에 명색이 전개됨이 있다.
알음알이가 확립되고 증대하는 곳에 그때, 거기에 정신∙물질이 출현한다.
Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi.
명색이 전개되는 곳에 그때, 거기에 형성의 증가가 있다.
정신∙물질이 출현하는 곳에 그때, 거기에 의도적 행위들이 증장한다.
Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti.
형성의 증가가 있는 곳에 그때, 거기에 미래의 존재로의 다시 태어남이 있다.
의도적 행위들이 증장하는 곳에 그때, 거기에 내생에 다시 태어남의 발생이 있다.
Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ.
미래의 존재로의 다시 태어남이 있는 곳에 그때, 거기에 미래의 태어남과 늙음과 죽음이 있다.
내생에 다시 태어남의 발생이 있는 곳에 그때, 거기에 내생의 태어남과 늙음∙죽음이 있다.
Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi.
미래의 태어남과 늙음과 죽음이 있는 곳에는, 수행승들이여, 슬픔이 함께하고, 불행고통이 함께하고, 근심이 함께하고 있다고 나는 말한다.
내생의 태어남과 늙음∙죽음이 있는 곳에, 비구들이여, 근심과 함께, 고뇌와 함께, 절망이 함께 있다고 나는 말한다.